Wat je van dieren leren kan.

Geschreven door Edgar Backer

Gepubliceerd op 16 september 2019

Ik woon landelijk en heb paarden aan huis, jonge paarden en oudere paarden. Het geeft mij een hoop activiteit en ontspanning naast mijn werk. Het is een heerlijke uitlaatklep, van ’s ochtends voeren in de mist tot ’s avonds rustig mijmeren onder een sterrenhemel. Praten gaat natuurlijk niet, ze praten niet terug. Ik voel een diepe connectie met mijn dieren en we houden behoorlijke gesprekken en zelfs discussies, zonder dat er woorden gebruikt worden.

Als ik thuiskom en ik loop het weiland in, word ik begroet. Het hangt van mijn houding af hoe mijn paarden reageren. Ben ik ontspannen of kom ik met een open en vrolijke houding aanlopen dan zijn ze nieuwsgierig en staan ze me op te wachten. Ben ik echter nijdig, omdat het een ^&%&*%dag was of omdat het verkeer tegenzat, dan kan ik doen wat ik wil, maar mijn uitstraling maakt dat mijn paarden de spreekwoordelijke hoef opsteken en me de rug toekeren.

Warwick Schiller

Paarden zijn voor zeker 80-90% afhankelijk van non-verbale communicatie. Dus zonder een woord te wisselen weten ze hoe jij je voelt. Het paard wordt niet voor niks “de spiegel van de ziel” genoemd, een paard liegt niet.  Dit maakt dat alles wat je uitstraalt feilloos wordt opgepikt en geïnterpreteerd door een paard. Wil je een paard trainen, dan is het noodzakelijk dat je elkaar leert begrijpen. Zonder begrip en de juiste manier van “praten”, kom je met training nergens. Beroemd in de paardensport is Warwick Schiller met zijn 12 principes.

Plaatje Blog Edgar - Wat je van dieren leren kan.

Hij introduceerde een psychologische basis om naar (paarden)gedrag te kijken, waarbij meebewegen en vooral de onderlinge communicatie tussen mens en paard centraal staan. Het heeft bij mij wel even geduurd voordat ik hiervan de essentie begreep en kon uitvoeren. Door oefening en observatie heb ik deze mij steeds meer eigen gemaakt en ik merkte dat ik deze principes overal goed kan gebruiken. Overal, dus niet alleen als ik bij mijn paarden ben, maar ook in mijn omgang met mensen en in mijn werk als consultant.

Mensen zijn (net) dieren met dezelfde dierenwensen en dezelfde dierenstreken. Of was het andersom? Hoe het ook zij, de gedachte blijft hetzelfde, ook ons gedrag lijkt verdacht veel op dat van een kudde paarden. Mensen vormen ook kuddes, de welbekende groepsvorming, noem het teams en we komen al behoorlijk dichtbij Agile termen.

De kern van mijn vergelijking is dat elk wezen op aarde sterk afhankelijk is van soortgenoten en communicatie met die soortgenoten. Je bouwt een band op; zonder die band geen vriendschappen, geen relaties, geen succesvolle bedrijven en geen plezier in je werk. Iedereen is het met elkaar eens dat de “key to succes” in de communicatie zit. Maar waarom is samenwerken dan toch zo lastig? Communicatie is vaak de sleutel, maar dan vooral hetgeen we (niet) zeggen.

Het lijkt soms zo simpel: doe wat je zegt en zeg wat je doet. Toch zie ik in de teams waar ik als consultant terechtkom dat er op dat vlak nog veel winst te halen valt.  Bewust of onbewust kun je een intonatie of houding gebruiken die de ander gebruikt voor het begrijpen van je boodschap. In een ideale situatie hoef je slechts te zeggen wat je denkt en wat je verwacht van de ander en wordt dat volledig juist geïnterpreteerd, vaak pakt dit helaas niet zo uit. Iedereen kent hier wel voorbeelden van. We kennen allemaal dat moment:

Rotdag, verkeerde been uit bed, Je komt aan op kantoor, gaat naar je werkplek en wenst je collega’s die er al zijn goedemorgen. Je collega vraagt of alles goed gaat en je mompelt of snauwt wat zonder dat je het door hebt. Je bent geïrriteerd en straalt dit dus ook uit.  De rest van de dag kan dan getekend zijn door hoe dat is overgekomen op je collega’s.

En jij je maar afvragen waarom het vandaag zo stroef loopt. Het stukje non-verbale communicatie bij een boodschap is vele malen belangrijker dan wij denken; ook bij mensen!

We zijn dus sterk in communiceren en er sterk van afhankelijk. Het kan soms beter en daar hebben we elkaars hulp voor nodig. Dat wij kunnen praten onderscheidt ons van vele andere diersoorten, dit maakt echter niet dat datgene wat niet in woorden gevat is niet meer belangrijk is. Communicatie is meer dan alleen het gesproken woord. Intonatie, woordkeuze, gezichtsuitdrukking, lichaamshouding, de verhouding tussen zender en ontvanger en de onderlinge band, al deze factoren spelen een rol bij de communicatie tussen mensen en binnen een team. Kijken naar communicatie, naar jezelf, naar de ander en naar de verhoudingen binnen een team kan heel verhelderend werken. Mensen spiegelen meestal niet zoals paarden wel doen, dat zou de wereld een stuk begrijpelijker maken en communicatie duidelijker. Maar wij hebben de kracht van het gesproken woord. Kijk kritisch, denk na, analyseer en stel dan eens de vraag achter de vraag!

Reacties

Henk Heemskerk op 16 september 2019, 14:22

Super mooi en herkenbaar Edgar! Ik ben mijzelf er ook steeds bewuster van geworden maar merk dat ik af en toe ook nog in de valkuil stap.
Ik vind het non-verbale vaak nog veel sterker dan het verbale. In mijn ogen geeft een lijf en dus ook mijn lijf (en daarmee uiteraard de geest) haarfijn aan hoe de vlag er bij hangt. Ik ben echt benieuwd hoe de aanstaande kanteling binnen Menzis gaat verlopen en hoe ik en medewerkers daar verbaal en non-verbaal mee gaan dealen!

Reageren

Schrijf een reactie

Gerelateerde artikelen